سيد محمد على ايازى
97
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
به مردم در زير اين چادرها قرآنى را آموزش مىدهند كه مطابق با نزول باشد ، و مطابقت با نزول مرادف با ترتيب نيست . 3 - در هيچ كدام از اين دو روايت بحث درباره مصحف امام نيست تا اين گمان پيش آيد كه منظور مخالفت مصحف امام زمان است با مصحف موجود . چون در روايت جابر از امام باقر است و ناظر به شرايط قيام قائم است و بحث درباره مصحف امام است . روايت حبه عرنى گرچه از امير مؤمنان است ، اما اولا صريح در اين معنا نيست كه شيعيان قرآن را مىآموزند بر طبق مصحفى كه من گردآورى كردم . حتى دلالت بر اين معنا هم ندارد كه آنچه تلاوت مىكنند و مىآموزند به ترتيب نزول است ، فقط آمده : يعلّمون الناس كما انزل . 4 - احتمال ديگرى كه نسبت به اين روايت مىرود اين است كه عبارت : يخالف فيه التأليف ، منظور نه اختلاف در ترتيب باشد و نه اختلاف در قرائت ، بلكه مقصود اختلاف در معنا و محتوا باشد . عبارت : لمن يعلّم الناس القرآن ، غير از عبارت : لمن يقرأ القرآن و يا يحفظ القرآن است . كسانى كه سالها قرآن را بگونهاى ديگر فهميده و ياد گرفتهاند و جزو محفوظات و ارتكازات ذهنى آنها شده ، حال يكباره مواجه با تفسير و تحليل جديد مىشوند كه درك و آموختن آن دشوار است . و لذا بر خلاف تأليف و مألوف ذهنى آنان است . در اين صورت ، عبارت يخالف فيه التأليف ، به معناى مخالفت با نگارش
--> فقال لا ، محى منه سبعون من قريش باسمائهم و اسماء آبانهم . كه اگر اين ذيل را درست بدانيم ، اين مىشود كه درمقام تفسير از مصحف امام به مناسبت شأن نزول نام عدهاى ذكر شده بود كه اين اسمها حذف شد . اما اين روايت سندا و دلالة درست نيست : نك مجلسى ، بحار ، ج 52 ، ح 141 .